Claudia – schaarse stilte

Wanneer we de hoek om draaien naar de kerk zien we veel steigermateriaal staan en zien we steigerbouwers de toren in de steigers zetten. Ik moet even wat teleurstelling verwerken. De laatste dag zal geen stille dag worden. Na de eerste teleurstelling zet ik de knop om en besluit ik niet aan een vierde prent te beginnen maar om me te richten op de presentatie voor vanavond.
Stilte, werken vanuit stilte was een belangrijk uitgangspunt in dit project. Ik heb gemerkt dat ik goed vanuit stilte kan werken, geen radio, geen muziek, in concentratie. Maar een kunstenaar die de stilte komt zoeken in Loppersum is misschien een minder goed idee. Want als er iets opviel de afgelopen weken, dan was het wel dat het in Loppersum overdag niet stil is. Natuurlijk zorgt de kerk voor een verstilling door de dikke muren, maar door de akoestiek van de kerk en de open ramen resoneert het geluid van buiten ook door in de kerk.
En vanaf buiten dringen constant bouw- en sloopgeluiden door. Alleen tijdens twee weken van de bouwvakantie was het stiller. Ik realiseer mij dat dit het dagelijks leven is in Loppersum, als gevolg van alle aardbevingsschade en versterkingsacties zitten deze mensen al vele jaren in het lawaai.
’s Avonds vraagt een dorpsbewoner mij hoe het werken in stilte bevallen is, ik antwoord hem dat volgens mij stilte in Loppersum niet bestaat. Hij geeft aan al tien jaar in deze bouwellende te zitten en dat het slopend is. Niet alleen de bouwactiviteiten en de onzekerheid over de aardbevingen maar vooral de ambtelijke rompslomp, de ongelijkheid en het papierwerk. En, dat het er altijd over gaat, ook nu weer, zegt hij tegen mij…
In de aanloop naar dit project en toen ik wist dat ik naar Loppersum mocht heb ik lang nagedacht of ik de aardbevingen door gaswinning in mijn werk moest verwerken. Uiteindelijk besloot ik me te richten op de schoonheid in plaats van de ellende. En na deze woorden van de bezoeker ben ik blij dat ik dat gedaan heb.
Schoonheid in gewone en ongewone dingen, de verwondering daarover, geeft mij houvast in moeilijke tijden. En ik merkte dat ook de inwoners van Loppersum hun kerk als een fijne en mooie kerk beschouwen, een plek waar ze zich veilig voelen en schoonheid ervaren te midden van alles wat er in hun dorp gebeurd.
Mijn laatste en derde houtsnede heeft de naam “Ezelsrugbogen en kruisbloemen” gekregen. Ik vond deze bouwkundige termen in een oude omschrijving van de kerk. Op het hekwerk dat het koor omsluit hebben kruisbloemen gestaan op de beëindiging van de ezelsrugbogen, deze zijn tijdens de beeldenstorm echter gesneuveld en alleen bij de kolommen zie je nog hoe deze eruit hebben gezien. Met deze titel wil ik iets suggereren wat er niet meer is. De prent is opgebouwd uit drie drukgangen en twee houtplaten en is gedrukt met hele lichte kleuren om iets van de lichtheid van de kerk te tonen.
Ik kijk terug op een prachtig project, na zes zonnige woensdagen eindigde het op de laatste avond met onweer en een hoosbui. Het was een bijzondere ervaring, dank voor jullie bezoeken, het meelezen en de mooie gesprekken. Dank Monnikenwerk.nu en de mensen van de Petrus en Pauluskerk in Loppersum. Nu tijd voor vakantie.

Rik – laatste verslag

7 Phalle 149 (vulgo 17 augustus 2022)

Zes woensdagen was ik te gast in het kerkje van Leermens. Als je het mij vraag het mooiste van heel Groningen. Bovendien zijn de bewoners van het dorp heel hartelijk.
In die zes weken heb ik zes gedichten geschreven en nog een halfje van 3 regels. Het was voor mij een heel andere manier van schrijven, die mij achteraf goed is bevallen. Misschien moet ik het meer doen en dat hoeft dan niet per se in een gewijde omgeving.
De laatste twee keren was er veel belangstelling en ik heb leuke gesprekken gehad. Of de kerk en het dorp inspiratiebronnen waren, wilde men weten. Ja, er is wel wat vanuit de omgeving in de gedichten terecht gekomen, al was het maar het half vergane McDonald’s-doosje op de zo verlaten graslaan naar Lutjerijp (een dichter kan alles gebruiken).
Soms als ik even vastzat deed ik een rondje om het dorp. Dat hielp enorm. Bovendien ben ik nu – en daar ben ik vrij zeker van – de niet-dorpsbewoner die het meest om Leermens is gekomen.

Matty – ontmoeting

Van oude houtjes die ik vond heb ik kruisen gemaakt met touw. Zo stonden er allemaal vormen en tinten naast elkaar.
De ruimte van de kerk en mijn ruimte zijn in evenwicht gekomen, gegroeid door de tijd heen.

Claudia – de wakers

Vandaag, woensdag, guts ik door aan de houtsnede van het koorhek. Alle raampjes van het glas in lood raam gaan eruit, een priegelklus waar veel concentratie voor nodig is. Daarna ga ik verder met de prent met de bomenrij. Hier guts ik het hele dak van de kerk weg, bijna alleen de bomen staan nog op de houtplaat.
Majestueus staan ze op een rij aan de Noordkant van de kerk, ze intrigeren mij al vanaf de eerste dag dat ik hier kwam. Deze grote treurbeuken met hun grillige takken tot bijna aan de aarde. Ze staan in twee rijen, als wakers over hun omgeving.
Inmiddels heb ik antwoord gekregen van de Historische vereniging Loppersum, over de bomen is helaas weinig bekend. Maar de laatste kerkhofgracht liep ongeveer waar nu de beuken staan. Volgens de koster is de grond er ook veel natter. De bomen zijn naar schatting zo'n 80 a 90 jaar oud. Geen oude laan dus, maar een oude gracht.
“De wakers”, dat wordt de naam van mijn prent, afgelopen weekend heb ik de 4e en laatste drukgang gedrukt. Morgen is het eindresultaat te zien, samen met het proces en de andere twee prenten.

Esther – dag 5

De dag begon met de vraag hoe/wat doe ik met de lege cirkel. Aan het eind van de dag was de vraag en de cirkel ingevuld. Daarna heb ik met behulp van Fokko, de beheerder, het werk midden in de kerk opgehangen. Dit was spannend en volgende week, de laatste monnikendag, is het resultaat te zien!

Matty – hinkelen

Ik vond nog een kaars en heb die in de sfeer van de geschiedenis van de kerk van Westernieland bekleed met was. En iedereen die dat wil kan nu de 10 geboden hinkelen.

Claudia – horen, zien en voelen

Monnikenwerk dag 4,
Afgelopen woensdag was ik niet alleen aan het werk met mijn houtsnede van de Noordkant van de kerk, maar sprak ik ook bijna een uur lang met de predikant. Het werd een mooi gesprek over kunst, techniek, onze voorgangers en vooral over verwondering. Voor ons beide een drijfveer in ons werk. Daarom werd deze verwondering de rode draad in de dienst van afgelopen zondag. Mijn houtsneden en drijfveren werden vertaald naar woorden. Woorden die door de gemeente aandachtig werden gehoord. Hierdoor realiseerde ik mij dat mijn werk gaat over kijken, goed kijken, en vooral zien en veel minder over woorden.
Aansluitend bekeken de bezoekers de houtsneden die tot nu toe zijn ontstaan. In de overdenking benoemde de predikant mijn prent 'het hart dat je binnen laat'. En hoe hij het hart op de buitendeuren tot nu toe niet op deze manier had opgemerkt. Hoe zien met andere ogen iets nieuws toonde. 
Naast zien is in mijn werk ook voelen een belangrijk onderdeel. Allereerst op het moment van verwondering, iets raakt mij, spoort mij aan. En vervolgens tijdens het gutsen kijk en voel ik continue of ik genoeg heb weggesneden. Mijn vingertoppen tasten de snedes af op zoek naar rafelige randjes en diepte verschillen. Vegen de houtkrullen van de plaat.
Na afloop van de dienst gebeurde er iets moois, een ouder echtpaar verliet als laatste de kerk. Bij de deur bleven ze staan en pakte mevrouw de hand van haar man en liet hem het hart op de deur voelen. Ik zag zijn hand zoekend over de vorm gaan, met zijn vingers tastte hij het hart af. Het gebaar raakte mij, voelen en zien samen.

Pietsjanke –

Mijn bedoeling met de kerk is transformeren door middel van ingrepen.

Als eerste heb ik kleine gekleurde bolletjes in het midden van de kerk gehangen. De zes lampen die er hangen gebruik ik voor de constructie.

Mensen die binnen komen zien als eerste de bolletjes vrolijk hangen in de kerk. Vaak denken ze aan sterren en/ of planeten.

 

De fresco die aanwezig is in de kerk is mijn leidraad. Qua kleur en qua betekenis, die ik er zelf aan geef. Dus deze cirkelvorm laat ik overal terug komen.

De cirkel van de fresco gaat heel mooi samen met de planeten, die in mijn werk functioneren, en met cirkelvormen over de maanstanden.

Hoewel niet zo bedacht is er veel samenhang in de werken die ik er heb hangen.

 

ik heb papier met tekening over de muurlampen gehangen.

Ik heb papier gehangen op de psalmen borden; voor de getallen geschoven.  Op dat papier maak ik getallen die te maken hebben met de kerk.

 

Er liggen tekeningen ( van planeten en het sterrenstelsel) op de kerkbanken.

Er hangen twee spiralen aan de preekstoel.

Er staan papieren torentjes in nissen.

Ik heb zelf een stok van papier gemaakt, die hangt waar een stok heeft gehangen met een wandkleed. Aan mijn papieren stok hangen cirkels, die terug gaan op maanstanden.

 

Ik reageer op de kerk; op wat er is. Ik reageer hier op met mijn werk. Dus de kerk geeft aan wat ik doe met mijn werk.

Het is heel erg fijn samen werken met de kerk.

En dat merk ik ook in de reacties van de mensen. Ze staan meestal open voor wat er om hen heen te zien is. En dan komen er bijzondere gesprekken.

Ik laat ze zien hoe ik een gekleurd bolletje maak. Ik leg uit hoe ik een papieren toren maak.

Omdat er overal wat staat of hangt is het een ontdekkingstocht.