tussen Mijn heldere afgrond en Begane Grond – Aly

De dominee die in de kerk van Den Andel op 11 augustus een dienst begeleidt, kwam met mij praten over mijn gedicht in wording, waarin veel opstandigheid doorklinkt. Over hoe zingeving te vinden bij een God bij leven en dood, over geloven of niet geloven, over het instituut kerk. Hij wilde graag mijn conceptgedicht voorlezen in zijn dienst. Ik heb het hem graag meegegeven. Dit is voorlopig het begin:

ik keer de preekstoel de rug toe
plaats een roos naast mijn notebook
zet het orgel volop in het licht
boven de deur rennen zinnen
op hoge beentjes richting uitgang
verdwijnen ondergronds

de sleutel is gebroken
ik heb me ingesloten
met de doden
of sloot de kerk mij op
mijn opstandige woorden achter slot
woede en verdriet druipen hier
al eeuwen van de muren af

Ik beweeg mij in mijn beelden en gedachten tussen de titels van deze twee boeken: 'Mijn heldere afgrond' en ' Begane grond'.

verschuiving van perspectief – Aly

Hoe door verschuiving van perspectief andere beelden verschijnen.
In mijn kerkje in Den Andel zat ik de eerste dag binnen een tijdje opgesloten. Dat leverde mij materiaal op voor een gedicht.
In een kapel in de Ardennen was de deur dicht en probeerde ik via het sleutelgat naar binnen te kijken.

Dit werd een gedicht en komt uit eerder werk:

Kapel Notre Dame de la Douleur des Ardennes*

Was het een betrapte Engel?
was het Maria?
wappert haar kleed nog na in vitrages
van licht, dat schichtig vlucht door
het hoge zijraam langs afbladderend kalk?

of was jij het?
een roze schim, net buiten beeld
die warme afdrukken achterlaat
op de geometrie van koude tegels
die met ons mee liep in het herfstbos
door de lange dag

als je een dichte kerkdeur
even binnen stapt
valt het je toe
kijkend door het sleutelgat
zet je het zelf in beweging

vliegt een lichtvogel
door het rondboogvenster
naar het hoge violet.

Aly Freije

*Voor Marian

de eerste werkdag – Aly

de eerste werkdag
soms komt toeval je te hulp, werkmateriaal misschien te gebruiken voor een gedicht:

ik heb een roos naast mijn notebook gezet
de orgel in het licht gezet
zit met mijn rug naar de preekstoel
boven de deur rent een mannetje
naar de uitgang, ik ben vrouw
heb mijzelf opgesloten in een kerk
of sloot de kerk mij in
met een ontoegankelijk slot
stilte komt van alle kanten op me af

maar hoe nu verder?

eerste dag – Aly

Woensdag is de eerste dag dat ik ga schrijven. Wat moet ik in een kerk, wat betekent religie voor mij? De ambivalentie slaat meteen toe. ‘Uw koninkrijk kome’ stond er op ons dorpskerkje in de Veenkoloniën en dat leek mij als kind al te hoog gegrepen. Later vestigde zich daar ook een tapasbar. Kerkse mensen hadden zo’n veroordelende blik, dat voelde ik al op mijn dorpsklompen aan. Met onderdrukkende normen voor vrouwen en gays, ondervond ik later.
Op een orgeltocht ontdekte ik de Romaanse kerkjes in Noord-Groningen die zich vulden met muziek van Bach en Buxtehude. Ik liep eeuwenoude kerkjes in Frankrijk binnen, en zag in het houtwerk en in de beelden de handen van de makers terug. In die ruimtes droop de angst, woede en twijfel van al die mensen van de muren af. Hoe staan wij in het leven, is er een zin en hoe verdragen wij sterfelijkheid?